و الا ، نقش مؤثرى دارند . در روايات ، كعبه را تنزّل عرش مىدانند و محاذى بيت معمور و عرش خدا و طواف اطراف كعبه را ، همانند طواف فرشتگان در اطراف عرش إله مىدانند كه آن عرش به صورت بيت معمور تنزل كرده و بيت معمور هم به صورت كعبه در عالم طبيعت جلوه كرده است . اين كه در روايات آمده است كعبه محاذى بيت معمور است و بيت معمور محاذى عرش ؛ يعنى اگر كسى آنگونه كه شايستهء طواف است ، دور كعبه طواف كند به بيت معمور صعود مىكند و اگر به آن حدّ صعود كرد و وظائف آن مرحله را ايفا نمود ، به مقام عرش إله مىرسد ؛ ( قلب المؤمن عرش الرحمن ) . « 1 » كعبه ، خانهء آزاد براى اين كه صفت ممتاز آزادى و آزادگى كه از آنِ فرشتگان است ( چون فرشتگان از رذائل اخلاقى آزاد هستند ) در انسان ظهور كند ، خداوند متعال هم اين خانه را خانهء آزادى معرفى كرد تا مردم در اطراف اين خانهء آزاد طواف كنند و معناى طواف اطراف خانهء آزاد ، آزاد شدن و آزادگى آموختن است . قرآن در دو جا از كعبه به عنوان « بيت عتيق » نام مىبرد : * « وليطَّوّفوا بالبيت العتيق . » « 2 »

--> ( 1 ) - بحار ، ج 55 ، ص 39 ، طبع بيروت . ( 2 ) - حج : 29